 |
|
|
|
|
|
|
Lucht
|
 We ademen allemaal de lucht in. Bij de inademing worden ook de stoffen ingeademd waarmee die lucht is vervuild. Deze onzichtbare stoffen kunnen gezondheidsklachten veroorzaken.
De ingeademde stoffen komen direct in aanraking met de luchtwegen. Daarom veroorzaakt luchtverontreiniging vooral klachten zoals hoesten, piepen en kortademigheid. Ook kunnen de ogen geprikkeld worden en geïrriteerd raken. Wanneer de stoffen verder het lichaam binnendringen en in het bloed worden opgenomen kunnen de stoffen andere klachten geven, zoals vaatvernauwing, bloedklontering en een verstoorde hartslag. Op die manier kan luchtverontreiniging effecten hebben op hart en bloedvaten.
Bij mensen die al bestaande luchtwegklachten of een hartkwaal hebben, kunnen de klachten door luchtverontreiniging verergeren.
Korte termijn effecten
Piekwaarden van luchtverontreiniging komen voor wanneer er gedurende een korte tijd de concentratie van een stof verhoogd is. Tijdens of vlak na zo'n verhoging verergeren gezondheidsklachten aan luchtwegen, hart of bloedvaten. Dit geldt vooral voor mensen uit gevoelige groepen. Bij erg hoge concentraties (van met name ozon) kunnen ook gezonde mensen last krijgen van bijvoorbeeld oogirritatie of hoesten.
Acute effecten van luchtverontreiniging zijn meestal omkeerbaar. Dit betekent dat de gezondheidseffecten verdwijnen zodra de luchtverontreiniging afneemt. Bij de meeste mensen verdwijnen de klachten.
Lange termijn effecten
Het langdurig inademen van relatief lage concentraties luchtverontreinigende stoffen kan leiden tot chronische effecten. Ze treden pas op na een jarenlange blootstelling en zijn vaak blijvend.
Het is niet helemaal zeker of mensen ziek kunnen worden van het inademen van luchtverontreiniging. Het is wel duidelijk dat mensen die al ziek zijn meer klachten kunnen krijgen. Door deze verergering van de ziekte kunnen patiënten eerder overlijden dan het geval zou zijn geweest zonder blootstelling aan luchtverontreiniging.
Kan iedereen klachten krijgen van luchtverontreiniging?
Niet iedereen heeft evenveel last van luchtverontreiniging. Dat komt omdat mensen verschillend reageren op luchtverontreiniging. Sommige mensen zijn er gevoeliger voor, en krijgen sneller gezondheidsklachten. Vooral oudere mensen, kinderen en mensen met een hartziekte of longziekte zijn extra gevoelig voor vervuilende stoffen in de lucht.
Kan mijn kind astma krijgen van luchtverontreiniging?
Een kind dat geen aanleg heeft voor astma, zal het, als gevolg van luchtverontreiniging, niet zo snel krijgen. Heeft uw kind echter al astma, dan kan uw kind door blootstelling aan luchtverontreiniging hier meer en vaker last van hebben.
Welke stoffen veroorzaken gezondheidseffecten?
Luchtverontreiniging bestaat uit een mengsel van stoffen. Het is daarom niet altijd duidelijk welke stof verantwoordelijk is voor welk effect. Toch is er steeds meer bewijs voor dat het zogenaamde fijn stof een belangrijke veroorzaker van gezondheidseffecten is, zowel na korte als lange blootstelling.
Fijnstof
Fijnstof zijn wevende deeltjes in de lucht. Fijnstof kent verschillende bronnen, zoals uitstoot van motoren, bandenslijtage, Sahara zand en zeezout. De fijne fractie van de stofdeeltjes kan bij inademing diep in de luchtwegen en longen doordringen. Deze fractie bestaat vooral uit deeltjes die het gevolg zijn van verbrandingsprocessen in dieselmotoren.
Acute effecten
Gezondheidseffecten die kunnen optreden nadat iemand kortdurend is blootgesteld aan hoge concentraties fijnstof zijn:
- Vermindering van de longfunctie;
- toename van luchtwegklachten zoals piepen, hoesten en kortademigheid;
- verergering van astma (vooral bij kinderen);
- verergering van klachten gerelateerd aan hart- en vaatziekten zoals vaatvernauwing, verhoogde bloedstolling en verhoogde hartslag.
Bij de meeste personen verdwijnen de klachten zodra de luchtverontreiniging afneemt en keert de normale toestand terug. Dit is niet altijd het geval. Een toename van klachten kan leiden tot toename in medicijngebruik, ziekenhuisopnamen en vroegtijdig overlijden. Deze effecten komen vrijwel niet voor bij gezonde mensen maar vooral bij (oudere) mensen die al verzwakt zijn door een hart- of longziekte.
Effecten na langdurige blootstelling
Langdurige blootstelling aan verhoogde concentraties fijn stof kan leiden tot blijvende verlaging van de longfunctie en toename van chronische luchtwegklachten, met name bronchitis.
Uit studies blijkt dat langdurige blootstelling aan fijnstof samenhangt met verkorting van de levensduur, met name door sterfte aan hart- en vaatziekten en longkanker.
Smog
Met smog wordt een periode van tijdelijk zeer verontreinigde lucht aangeduid. Het woord 'smog' is een samentrekking van de Engelse woorden 'smoke' (rook) en 'fog' (mist). In de zomer kan smog ontstaan als het gedurende enkele dagen warm en zonnig is, en er vrij weinig wind staat. Stoffen die invloed hebben op het ontstaan van smog zijn vooral ozon, fijnstof en in mindere mate stikstofdioxide (NO²) en zwaveldioxide (SO²). Zomersmog ontstaat tijdens een periode met stabiel zonnig weer, waarbij bovenop de al aanwezige luchtverontreiniging vanuit (zuid)oostelijke richting extra verontreinigende stoffen worden aangevoerd. In de zomer kan er vooral smog door ozon optreden. Ernstige smog komt meestal een paar dagen per zomer voor.
Gezondheidsklachten
Smog veroorzaakt irritatie van de neus en ogen, duizeligheid en misselijkheid en klachten aan de luchtwegen - zoals droge keel, hoesten, pijn op de borst en benauwdheid. Mensen met astma lopen de kans vaker een astma-aanval te krijgen en mensen met hart- en vaatziekten kunnen ernstiger klachten krijgen.
Klachten voorkomen
Vooral mensen met aandoeningen van de luchtwegen of met hart-en vaatziekten moeten (zware) lichamelijke inspanning buitenshuis vermijden. Dit is vooral belangrijk in de namiddag en avond, omdat ozonconcentraties dan hoger kunnen zijn.
Direct de actuele mate van luchtverontreiniging bekijken
Brochure Luchtkwaliteit en uw gezondheid
Nadere informatie
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
